Ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά την επίσημη παραίτηση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ. Ο Άντι Μπέρναμ προβάλλει ως το απόλυτο φαβορί για τη διαδοχή, ενώ ανοίγει εσωκομματική μάχη στους Εργατικούς. Αντιδράσεις από ΕΕ και Κρεμλίνο.
ΛΟΝΔΙΝΟ – Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και πολιτικής αβεβαιότητας, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε την παραίτησή του, πυροδοτώντας μια ταχύτατη διαδικασία διαδοχής στο τιμόνι του Εργατικού Κόμματος και της χώρας. Με τον Άντι Μπέρναμ να φαντάζει ως ο επικρατέστερος διάδοχος, η Βρετανία εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση μετάβασης, εν μέσω έντωνων γεωπολιτικών προκλήσεων και εσωκομματικών κραδασμών.
Η ανακοίνωση της παραίτησης του Στάρμερ έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στην πολιτική σκηνή του Λονδίνου. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός δεν κατάφερε να κρύψει τη συγκίνησή του κατά τη διάρκεια του διαγγέλματός του, κλείνοντας έναν κύκλο δύο ετών κατά τον οποίο, παρά τις εσωτερικές πιέσεις, κατάφερε να επαναφέρει το Ηνωμένο Βασίλειο στο προσκήνιο της διεθνούς διπλωματίας.
Ο «Βασιλιάς του Βορρά» προ των πυλών της Ντάουνινγκ Στριτ
Το απόλυτο φαβορί για την ηγεσία είναι πλέον ο Άντι Μπέρναμ. Ο πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ, γνωστός με το προσωνύμιο «Βασιλιάς του Βορρά», πέτυχε πρόσφατα μια εμβληματική εκλογική νίκη στην περιφέρεια του Μέικερφιλντ απέναντι στον Νάιτζελ Φάρατζ και τις δυνάμεις της λαϊκιστικής δεξιάς. Παρότι δεν έχει προλάβει ακόμη να ορκιστεί επίσημα ως νέος βουλευτής, θεωρείται ήδη ο επόμενος ένοικος της Ντάουνινγκ Στριτ.
Ο 56χρονος Μπέρναμ, ο οποίος διαθέτει κυβερνητική εμπειρία από τις περιόδους των Μπλερ και Μπράουν, αναμένεται στο Γουεστμίνστερ προκειμένου να ξεκινήσει τις επαφές του, με ιδιαίτερη έμφαση στη νέα γενιά των βουλευτών του Εργατικού Κόμματος, επιδιώκοντας μια ομαλή και συναινετική μετάβαση. Σε δήλασή του υπογράμμισε:
«Ο Κιρ προσέφερε μια εξαιρετική υπηρεσία στη χώρα μας και θέλω να τον ευχαριστήσω για την ηγεσία και την αφοσίωσή του σε μια τόσο απαιτητική περίοδο. Η απόφασή του σηματοδοτεί την έναρξη μιας μεταβατικής φάσης και είναι σημαντικό αυτή η διαδικασία να διεξαχθεί με οργανωμένο και υπεύθυνο τρόπο. Προτίθεμαι να θέσω υποψηφιότητα».
Εσωκομματικός ανταγωνισμός και αμφισβήτηση
Παρά τη δυναμική του Μπέρναμ, η διαδοχή δεν θα είναι μια απλή «στέψη». Ο πρώην υπουργός Υγείας, Γουές Στρίτινγκ, ξεκαθάρισε μέσω του περιβάλλοντός του ότι προτίθεται να διεκδικήσει κανονικά την ηγεσία, διαψεύδοντας τις φήμες που τον ήθελαν να αποσύρεται. Σύμφωνα με συμμάχους του, πολλοί βουλευτές επιθυμούν μια ανοιχτή δημοκρατική διαδικασία όπου οι υποψήφιοι θα αναπτύξουν τις θέσεις τους.
Την ίδια στιγμή, οι Πράσινοι, μέσω του ηγέτη τους Ζακ Πολάνσκι, ασκούν σκληρή κριτική, τονίζοντας ότι η χώρα χρειάζεται μια «τολμηρή αλλαγή πορείας» και όχι μια απλή συνέχιση της ίδιας πολιτικής με καλύτερο επικοινωνιακό περιτύλιγμα. «Αν γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός, ο Μπέρναμ πρέπει να τολμήσει, αλλιώς θα αποτύχει», δήλωσε ο Πολάνσκι.
Οι διεθνείς προκλήσεις και οι αντιδράσεις σε Ευρώπη και Μόσχα
Η παραίτηση Στάρμερ έρχεται σε μια γεωπολιτικά κρίσιμη συγκυρία. Ο Στάρμερ θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός για τις επόμενες εβδομάδες, εκπροσωπώντας τη Βρετανία στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ (7-8 Ιουλίου), στη συνάντηση της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Παρίσι (15 Ιουλίου) και στη κρίσιμη συνάντηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 22 Ιουλίου στις Βρυξέλλες. Η τελευταία είχε ως στόχο το λεγόμενο «reset» των σχέσεων Λονδίνου-Βρυξελλών, ακριβώς δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποχαιρέτησε θερμά τον Στάρμερ, εξαίροντας το ανάστημά του και τονίζοντας ότι «η ασφάλεια της Ευρώπης και της Ουκρανίας είναι πιο στέρεη χάρη σε εσένα». Αντίθετα, το Κρεμλίνο, μέσω του Κίριλ Ντμίτριεφ, έσπευσε να χαρακτηρίσει την παραίτηση ως «μήνυμα προς τους υπόλοιπους φιλοπόλεμους πολιτικούς της Ευρώπης», κατηγορώντας τον Στάρμερ για αποτυχία στην οικονομία και τη μετανάστευση.
