Πλήθος κόσμου και άνθρωποι των γραμμάτων κατέκλυσαν το αναγνωστήριο για το νέο μυθιστόρημα της Δέσποινας Νορέλα Παππά (Εκδόσεις ΧαρΙώ) – Ένα έργο-μανιφέστο για τη γυναικεία ενδυνάμωση, τον ξεριζωμό και το αναφαίρετο δικαίωμα σε μια νέα αρχή.
Σε ένα φορτισμένο συναισθηματικά περιβάλλον, όπου η λογοτεχνία συνάντησε τις πιο σκληρές αλλά και ελπιδοφόρες πτυχές της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας, πραγματοποιήθηκε στο αναγνωστήριο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Ευόσμου η επίσημη παρουσίαση του νέου μυθιστορήματος της συγγραφέως Δέσποινας Νορέλα Παππά, με τίτλο «Μέχρι να μάθω ν’ αναπνέω», το οποίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΧαρΙώ.
Η εκδήλωση, την οποία διοργάνωσε ο Δήμος Κορδελιού-Ευόσμου μέσω της Αντιδημαρχίας Παιδείας, Σχολικής Στέγης, Προσχολικής Αγωγής και Δραστηριοτήτων, εξελίχθηκε σε ένα κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός για τη συμπρωτεύουσα, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, πανεπιστημιακούς, συγγραφείς και δεκάδες πολίτες που κατέκλυσαν τον δεύτερο όροφο του κτιρίου επί της οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου 57.
Από το τραύμα της κακοποίησης στη διεκδίκηση της ελευθερίας
Το βιβλίο «Μέχρι να μάθω ν’ αναπνέω» δεν αποτελεί απλώς μια μυθοπλαστική καταγραφή, αλλά μια βαθιά ανθρωποκεντρική σπουδή πάνω στους μηχανισμούς επιβίωσης απέναντι στην έμφυλη βία, την πατριαρχική καταπίεση και το τραύμα της απώλειας πατρίδας.
Στον πυρήνα της πλοκής βρίσκεται η Νίνα. Μια γυναίκα που, πριν καν φτάσει στο 25ο έτος της ηλικίας της, έχει γνωρίσει το πιο σκληρό πρόσωπο της ζωής: έναν κακοποιητικό γάμο, συστηματική ενδοοικογενειακή βία και τον ξεριζωμό από τη γενέτειρά της. Μόνη, κουβαλώντας στους ώμους της την ευθύνη για την επιβίωση και την ασφάλεια των δύο ανήλικων θυγατέρων της, καλείται να παλέψει σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον, μετατρέποντας τον φόβο σε κινητήρια δύναμη.
Κομβικό σημείο στην εξέλιξη της ηρωίδας αποτελεί η συνειδητή της επιλογή να βαφτιστεί και να λάβει το όνομα «Αρετή». Πρόκειται για έναν ισχυρό λογοτεχνικό και υπαρξιακό συμβολισμό: τη ρήξη με το κακοποιητικό παρελθόν, την ανάκτηση της αυτοδιάθεσης του σώματος και της ψυχής, και τη γέννηση μιας νέας ταυτότητας που αρνείται να ετεροπροσδιορίζεται από τον ρόλο του θύματος.
Η επιστημονική και κριτική προσέγγιση του έργου
Για τις πολυσύνθετες πτυχές του μυθιστορήματος τοποθετήθηκαν δύο διακεκριμένοι άνθρωποι των γραμμάτων και της επιστημονικής κοινότητας:
-
Η Χαρά Ανδρεΐδου, συγγραφέας και διδάκτωρ Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), εστίασε στη γυναικεία ψυχοσύνθεση και στην εσωτερική ανθεκτικότητα. Ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο η πένα της Δέσποινας Νορέλα Παππά αποτυπώνει την ψυχική αναγέννηση, φωτίζοντας τη διαδρομή από τη συναισθηματική ασφυξία στην κατάκτηση της προσωπικής ελευθερίας.
-
Ο Σταύρος Ντάγιος, εκδότης, μεταφραστής λογοτεχνίας και διδάκτωρ Ιστορίας του ΑΠΘ, προσέγγισε το έργο μέσα από το πρίσμα του κοινωνικοπολιτικού περιβάλλοντος και των μεταναστευτικών ροών. Υπογράμμισε τη σημασία που έχει για τη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία η ρεαλιστική και απαλλαγμένη από μελοδραματισμούς καταγραφή του ξεριζωμού, της σκληρής βιοπάλης και της μάχης για κοινωνική ενσωμάτωση με όρους αξιοπρέπειας.
Ιδιαίτερα καθηλωτική ήταν η στιγμή των αναγνώσεων, καθώς η συγγραφέας Λίνα Σπεντζέρη απέδωσε με εκφραστικότητα και θεατρική ευαισθησία επιλεγμένα αποσπάσματα του βιβλίου, αποκαλύπτοντας τις πιο φορτισμένες στιγμές της ηρωίδας και προκαλώντας έντονη συγκίνηση στο ακροατήριο.
Ένα ισχυρό κοινωνικό μήνυμα κατά της σιωπής
Η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε εντυπωσιακή, καταδεικνύοντας ότι τα θέματα που πραγματεύεται το μυθιστόρημα παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα. Σε μια εποχή όπου οι αποκαλύψεις για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας πληθαίνουν καθημερινά, το «Μέχρι να μάθω ν’ αναπνέω» λειτουργεί ως λογοτεχνικό αντίβαρο απέναντι στην κουλτούρα της ανοχής και της συγκάλυψης.
Η συγγραφέας Δέσποινα Νορέλα Παππά, εμφανώς συγκινημένη, συνομίλησε επί μακρόν με το κοινό και υπέγραψε αντίτυπα, ενώ οι συντελεστές της έκδοσης εξέφρασαν τις ευχαριστίες τους προς τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ευόσμου και τους παρευρισκόμενους:
«Ευχαριστούμε θερμά όλους όσοι στάθηκαν στο πλευρό της συγγραφέα μας σε αυτή την ξεχωριστή βραδιά. Η συμπαράσταση και η αγάπη ήταν τόσο μαζική, που καθιστά αδύνατη την ονομαστική αναφορά σε καθέναν ξεχωριστά. Το βιβλίο αυτό ανήκει σε κάθε γυναίκα που παλεύει να ορίσει τη μοίρα της».
Το «Μέχρι να μάθω ν’ αναπνέω» συνεχίζει το ταξίδι του στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, στέλνοντας ένα καθαρό μήνυμα ελπίδας: ότι όσο βαθύ κι αν είναι το σκοτάδι, η διεκδίκηση της αξιοπρέπειας παραμένει η μόνη αυθεντική πράξη ζωής.
