Στη Βουλή από τον Καθηγητή Μιχάλη Χουρδάκη ο κίνδυνος ματαίωσης του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου «Πέρα από τα Σύνορα»

Στη Βουλή από τον Καθηγητή

Κοινοβουλευτική Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τα Υπουργεία Πολιτισμού, Εξωτερικών, Εσωτερικών και Τουρισμού κατέθεσε ο Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης, Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, μαζί με τους Βουλευτές των Δημοκρατών, σχετικά με τον σοβαρό κίνδυνο αναστολής του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου «Πέρα από τα Σύνορα» (Beyond Borders) λόγω έλλειψης χρηματοδότησης.

Το Beyond Borders αποτελεί έναν καταξιωμένο διεθνή πολιτιστικό θεσμό με δεκαετή παρουσία, ο οποίος έχει συμβάλει ουσιαστικά στην πολιτιστική εξωστρέφεια της χώρας και στην ανάδειξη του ακριτικού Καστελλορίζου σε διεθνές σημείο συνάντησης της κινηματογραφικής και πολιτιστικής κοινότητας.

Κάθε χρόνο συγκεντρώνει περισσότερες από 1.000 συμμετοχές ντοκιμαντέρ από περίπου 150 χώρες, ενώ δεκάδες εκπρόσωποι ξένων κρατών και διεθνών φορέων συμμετέχουν στις δράσεις του, ενισχύοντας τη διεθνή προβολή της Ελλάδας και του Καστελλορίζου.

Παρά τη διεθνή του αναγνώριση, η διοργάνωση του 2026 βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρό χρηματοδοτικό κενό, γεγονός που δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο να μη διεξαχθεί για πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια συνεχούς παρουσίας.

Ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης ζητά από τα συναρμόδια Υπουργεία να απαντήσουν εάν προτίθενται να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλίες για τη διασφάλιση της πραγματοποίησης του Φεστιβάλ, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα λήψης των σχετικών αποφάσεων και εάν υπάρχει σχεδιασμός για τη δημιουργία ενός σταθερού και πολυετούς πλαισίου στήριξης του θεσμού.

Παράλληλα, μέσω της Αίτησης Κατάθεσης Εγγράφων ζητούνται όλα τα σχετικά στοιχεία για τα αιτήματα χρηματοδότησης, τις αποφάσεις των αρμόδιων φορέων και τη δημόσια χρηματοδότηση που έχει λάβει η διοργάνωση διαχρονικά.

Σε δήλωσή του, ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης επισημαίνει:

«Η διατήρηση και ενίσχυση πολιτιστικών θεσμών διεθνούς εμβέλειας σε ακριτικές περιοχές δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πολιτιστικής πολιτικής. Αποτελεί ταυτόχρονα ζήτημα εξωστρέφειας, πολιτιστικής διπλωματίας και διεθνούς παρουσίας της χώρας. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι ένας θεσμός με διεθνή αναγνώριση και πολυετή προσφορά δεν θα οδηγηθεί σε αναστολή λειτουργίας λόγω χρηματοδοτικής αβεβαιότητας λίγους μόλις μήνες πριν από τη διεξαγωγή του.»

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ 

Κυρίες και Κύριοι Υπουργοί, 

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου «Πέρα από τα Σύνορα» (Beyond Borders), το οποίο διοργανώνεται επί δέκα συναπτά έτη από το Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ), αποτελεί έναν διεθνώς αναγνωρισμένο πολιτιστικό θεσμό με σημαντική συμβολή στην πολιτιστική εξωστρέφεια της χώρας, στην πολιτιστική διπλωματία και στη διεθνή προβολή του ακριτικού Καστελλορίζου.   
 
Το Φεστιβάλ φιλοξενεί ταινίες τεκμηρίωσης ιστορικού, κοινωνικού και γεωπολιτικού περιεχομένου από ολόκληρο τον κόσμο, ενώ παράλληλα αναπτύσσει εκπαιδευτικές και επαγγελματικές δράσεις στον χώρο του οπτικοακουστικού πολιτισμού. Σύμφωνα με τα δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία, δέχεται ετησίως περισσότερες από 1.000 συμμετοχές ταινιών από περίπου 150 χώρες, ενώ περισσότερες από 20 πρεσβείες συμμετέχουν κάθε χρόνο στις εργασίες του.    
 
Η διοργάνωση του 2026 έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί από τις 23 έως τις 30 Αυγούστου. Ωστόσο, σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις των διοργανωτών, η πραγματοποίησή της βρίσκεται σε καθεστώς σοβαρής αβεβαιότητας λόγω σημαντικού χρηματοδοτικού ελλείμματος. Ειδικότερα, έχει δημοσιοποιηθεί ότι μέχρι σήμερα έχουν εξασφαλισθεί μόλις 46.000 ευρώ από το ΕΚΚΟΜΕΔ και 5.000 ευρώ από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ενώ οι συνολικές ανάγκες της διοργάνωσης ανέρχονται περίπου στις 300.000 ευρώ.     
 
Παράλληλα, στις 22 Απριλίου 2026 πραγματοποιήθηκε δημόσια παρουσίαση των προβλημάτων χρηματοδότησης του Φεστιβάλ, ενώ η Πρόεδρος και Καλλιτεχνική Διευθύντριά του απηύθυνε ανοικτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό επισημαίνοντας την κρισιμότητα της κατάστασης. Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη κυβερνητική πρωτοβουλία που να διασφαλίζει τη διεξαγωγή της διοργάνωσης.      
 
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι το Καστελλόριζο αποτελεί ακριτική περιοχή με ιδιαίτερο εθνικό, γεωπολιτικό και συμβολικό βάρος για τη χώρα. Η διατήρηση και ενίσχυση πολιτιστικών θεσμών διεθνούς εμβέλειας στην περιοχή συνιστά ουσιαστικό εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας, διεθνούς προβολής και ενίσχυσης της εξωστρέφειας της χώρας.      
 
Επιπλέον, η διαμορφωθείσα κατάσταση εγείρει εύλογα ερωτήματα ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία σχεδιάζει, αξιολογεί και υποστηρίζει διαχρονικά πολιτιστικούς θεσμούς διεθνούς αναγνώρισης, ώστε να αποφεύγονται συνθήκες αβεβαιότητας που θέτουν σε κίνδυνο τη συνέχιση της λειτουργίας τους λίγους μόλις μήνες πριν από τη διεξαγωγή τους.    
 
Επειδή το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου αποτελεί έναν καταξιωμένο διεθνή πολιτιστικό θεσμό με σταθερή και πολυετή παρουσία, και η ενδεχόμενη αναστολή ή ματαίωσή του θα επηρεάσει αρνητικά τη διεθνή προβολή του Καστελλορίζου και της χώρας,   
 

Επειδή η ύπαρξη πολιτιστικών θεσμών διεθνούς ακτινοβολίας σε ακριτικές περιοχές εξυπηρετεί ευρύτερους στόχους πολιτιστικής διπλωματίας και εθνικής εξωστρέφειας, 

 
Επειδή απαιτείται σταθερό, διαφανές και προβλέψιμο πλαίσιο χρηματοδότησης και θεσμικής στήριξης,  
 
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί: 

 1. Ποια είναι η θέση της Κυβέρνησης σχετικά με τον κίνδυνο μη πραγματοποίησης της διοργάνωσης του 2026 λόγω του υφιστάμενου χρηματοδοτικού κενού;  

2. Προτίθενται τα συναρμόδια Υπουργεία να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλία ώστε να διασφαλιστεί η διεξαγωγή του Φεστιβάλ το 2026; Εφόσον ναι, ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα λήψης των σχετικών αποφάσεων; 

3. Ποιο Υπουργείο ή ποιος δημόσιος φορέας έχει την κύρια ευθύνη συντονισμού των ενεργειών που αφορούν τη χρηματοδοτική και θεσμική στήριξη της συγκεκριμένης διοργάνωσης;  

4. Ποιες ενέργειες έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα από τα συναρμόδια Υπουργεία για την αντιμετώπιση του προβλήματος χρηματοδότησης που έχει δημοσιοποιηθεί από τους διοργανωτές;  

5. Για ποιους λόγους δεν έχει μέχρι σήμερα εξασφαλισθεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση για τη διεξαγωγή της διοργάνωσης του 2026, παρά τη δεκαετή παρουσία και τη διεθνή αναγνώριση του θεσμού;  

6. Προτίθεται η Κυβέρνηση να εξετάσει τη δημιουργία σταθερού και πολυετούς πλαισίου χρηματοδότησης ή προγραμματικής στήριξης του Φεστιβάλ; Εφόσον ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;  

7. Ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες προτίθενται να αναλάβουν τα συναρμόδια Υπουργεία για την περαιτέρω αξιοποίηση του Φεστιβάλ ως εργαλείου πολιτιστικής διπλωματίας και διεθνούς προβολής της χώρας;  

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ 

Παρακαλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή:   

1.Τα αιτήματα χρηματοδότησης που υπέβαλε το Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ) ή η διοργάνωση Beyond Borders προς Υπουργεία, εποπτευόμενους φορείς, δημόσιους οργανισμούς ή δημόσιες επιχειρήσεις για τη διοργάνωση του 2026. 

2.Τις αποφάσεις έγκρισης, απόρριψης ή εκκρεμούς εξέτασης των ανωτέρω αιτημάτων. 

3. Κάθε υπηρεσιακή εισήγηση, αξιολόγηση ή γνωμοδότηση που συντάχθηκε κατά τα έτη 2025 και 2026 σχετικά με τη χρηματοδότηση της διοργάνωσης. 

4. Αναλυτικό πίνακα της δημόσιας χρηματοδότησης που έχει λάβει το Φεστιβάλ από το 2016 έως σήμερα, ανά έτος, φορέα χρηματοδότησης και ποσό. 

5.Κάθε έγγραφο αλληλογραφίας μεταξύ των συναρμόδιων Υπουργείων, εποπτευόμενων φορέων και του ΙΔΙΣΜΕ ή της διοργάνωσης Beyond Borders κατά τα έτη 2025 και 2026 που αφορά ζητήματα χρηματοδότησης ή θεσμικής στήριξης.