Στο μεταίχμιο της παράδοσης
Η βυζαντινή μουσική δεν αποτελεί απλώς ένα μουσειακό είδος της εκκλησιαστικής ιστορίας, αλλά ένα ζωντανό, εξελισσόμενο κομμάτι της ελληνικής και μεσογειακής πολιτιστικής ταυτότητας. Όταν μάλιστα μεταφέρεται από τον λατρευτικό χώρο στον αστικό ιστό, μέσα από τη σύμπραξη κορυφαίων επιστημόνων και τοπικών θεσμών, αποκτά τη διάσταση ενός υψηλού καλλιτεχνικού γεγονότος.
Υπό αυτό το πρίσμα, η εκδήλωση που φιλοξενήθηκε το Σάββατο 23 Μαΐου στον εμβληματικό χώρο της Βίλας Ζωγράφου αποτέλεσε μια σπάνια πνευματική και ακουστική εμπειρία για τους δεκάδες πιστούς και φίλους της μουσικής που κατέκλυσαν τον χώρο.
Η συναυλία διοργανώθηκε ύστερα από την επίσημη πρόσκληση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή του Δημοτικού Ωδείου Ζωγράφου προς τους «Ιλισιώτες Ψάλτες» —τον καταξιωμένο Χορό Ψαλτών της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής του Ιερού Ναού Αγίας Μαρίνης Άνω Ιλισίων. Το αποτέλεσμα δικαίωσε τις προσδοκίες, προσφέροντας ένα οδοιπορικό στον χρόνο και τη θεολογική ποίηση.
«Ὡράθη ὁ λίθος μετηρμένος…»: Το αναστάσιμο μήνυμα μέσα από τη μουσική
Το κεντρικό θέμα της εκδήλωσης, εμπνευσμένο από τη βιβλική περικοπή του Κατά Μάρκον Ευαγγελίου (16:1–8), έφερε τον τίτλο: «Ὡράθη ὁ λίθος μετηρμένος…».
Η θεματική επικεντρώθηκε στην κορυφαία στιγμή της χριστιανικής γραμματείας: την πορεία των Μυροφόρων (της Μαρίας της Μαγδαληνής, της Μαρίας της μητέρας του Ιακώβου και της Σαλώμης) προς το μνήμα του Ιησού, το χάραμα της «μιάς των σαββάτων». Η αγωνία τους για το «τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον;» μετατράπηκε, μέσα από το μέλος και την ψαλτική τέχνη, σε έναν ύμνο ελπίδας και ανατροπής, καθώς η ανατολή του ηλίου αποκάλυψε την κυλισμένη πέτρα και το κενό μνημείο.
+----------------------------------------------------------------------------+
| Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ |
+----------------------------------------------------------------------------+
| • Διοργάνωση: Δημοτικό Ωδείο Ζωγράφου |
| • Χορωδιακό Σχήμα: «Ιλισιώτες Ψάλτες» (Αγία Μαρίνα Άνω Ιλισίων) |
| • Χοράρχης: Καθηγητής Γρηγόριος Αναστασίου (ΕΚΠΑ) |
| • Χώρος: Ιστορικός χώρος «Βίλα Ζωγράφου» |
| • Χαρακτήρας: Συναυλία Βυζαντινής & Εκκλησιαστικής Μουσικής |
+----------------------------------------------------------------------------+
Η ερμηνεία των επιλεγμένων ύμνων και εκκλησιαστικών μελών από τους «Ιλισιώτες Ψάλτες» ανέδειξε το πλούσιο μικροτονικό σύστημα, την ποικιλία των ήχων της οκταηχίας και το βαθύ πνευματικό υπόβαθρο της ορθόδοξης μουσικής παράδοσης. Το κοινό είχε την ευκαιρία να βιώσει τη μουσική όχι ως μια απλή επίδειξη τεχνικής, αλλά ως μια εσωτερική, μυσταγωγική διαδικασία, που γεφυρώνει το αρχέγονο λόγο με τη σύγχρονη αισθητική.
Η σφραγίδα της ακαδημαϊκής εγκυρότητας
Η υψηλή καλλιτεχνική και επιστημονική στάθμη της βραδιάς έφερε την υπογραφή του διδασκάλου και χοράρχη του σχήματος, κ. Γρηγορίου Αναστασίου. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της σύγχρονης βυζαντινής μουσικολογίας στην Ελλάδα, καθώς φέρει την ιδιότητα του Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), ενώ παράλληλα διευθύνει το Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Υπό τη στιβαρή και μεθοδική του καθοδήγηση, οι «Ιλισιώτες Ψάλτες» και οι μαθητές της Σχολής ξεδίπλωσαν τις φωνητικές τους αρετές, επιτυγχάνοντας απόλυτη ομοιογένεια, ακρίβεια στα διαστήματα και υποδειγματική άρθρωση του ποιητικού κειμένου.
Ένας Δήμος που επενδύει στην πολιτιστική κληρονομιά
Με την ολοκλήρωση της εκδήλωσης, ο Δήμος Ζωγράφου και το Δημοτικό Ωδείο εξέφρασαν τις θερμές τους ευχαριστίες προς τον χοράρχη, τα μέλη του σχήματος και το κοινό που τίμησε με την παρουσία του τη βραδιά.
Η επιλογή της Βίλας Ζωγράφου ως χώρου φιλοξενίας αποδείχθηκε ιδανική, καθώς η ιστορικότητα και η αρχιτεκτονική του κτιρίου λειτούργησαν ως το φυσικό σκηνικό για μια εκδήλωση που είχε ως επίκεντρο τη μνήμη, την παράδοση και την πνευματική ανάταση. Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, οι δημοτικές δομές αποδεικνύουν ότι ο πολιτισμός στις γειτονιές της Αθήνας παραμένει πολυδιάστατος, προσφέροντας ποιοτικές επιλογές που αγγίζουν κάθε πτυχή της ανθρώπινης έκφρασης.
