Υπουργικό Συμβούλιο: «Βαρύ» πακέτο μεταρρυθμίσεων με μείωση 32% στα τροχαία, Εθνική Στρατηγική για το νερό και Κυβερνητική Επιτροπή Πυρηνικής Ενέργειας

Υπουργικό Συμβούλιο

Ρεπορτάζ: Ελένη Παπαδημητρίου 

Με μια ευρεία ατζέντα που άγγιξε καίρια ζητήματα της καθημερινότητας, της εθνικής υποδομής και της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, συνεδρίασε το Υπουργικό Συμβούλιο της 30ής Ιουλίου 2026 υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.

Στην αναλυτική ενημέρωση που παρείχε ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, παρουσιάστηκαν οι κρίσιμοι άξονες των κυβερνητικών παρεμβάσεων: από τη θεαματική πτώση των θανατηφόρων τροχαίων και το ολιστικό σχέδιο για τη λειψυδρία, μέχρι τη δευτερογενή χρήση των δεδομένων υγείας και τις διαδικασίες για τη διερεύνηση της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα.

1. Οδική Ασφάλεια: Μείωση-Ρεκόρ 32% στα Θανατηφόρα Τροχαία & Τεχνητή Νοημοσύνη στους Δρόμους

Σημαντική κάμψη των δεικτών οδικής ατυχηματικότητας παρουσίασαν οι συναρμόδιοι Υπουργοί (Μ. Χρυσοχοΐδης, Δ. Παπαστεργίου, Χ. Σκέρτσος, Γ. Κώτσηρας).

• Τα στοιχεία: Τα θανατηφόρα τροχαία μειώθηκαν κατά 32% το πρώτο εξάμηνο του 2026 συγκριτικά με το 2019 (από 665 σε 206), ενώ σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2025 καταγράφεται επιπλέον μείωση 11,6%.
• Επιτηρήσεις & Έλεγχοι: Στην Αττική οι έλεγχοι αλκοτέστ εκτοξεύθηκαν στις 720.258 (από 78.975 πέρσι), οδηγώντας σε μείωση 21% στις παραβάσεις για μη χρήση κράνους.
• Ψηφιακός «αποστολέας» κλήσεων: Από τις 5 Αυγούστου 2026 τίθενται σε πλήρη λειτουργία 388 κάμερες της Περιφέρειας Αττικής για παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, ενώ ήδη λειτουργούν πιλοτικά 6 κάμερες με Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Από τις κάμερες AI έχουν εκδοθεί 4.127 κλήσεις (με ποσοστό τεχνικού λάθους μόλις ~1%), εκ των οποίων το 41% αφορούσε παραβίαση κόκκινου και το 33% μη χρήση ζώνης.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε το νέο αυστηρό πλαίσιο για τα ηλεκτρικά πατίνια (ΕΠΗΟ) με απαγόρευση χρήσης σε άτομα κάτω των 17 ετών, υποχρεωτική ασφάλιση, ηλεκτρονικό μητρώο και αυστηρές κυρώσεις, καθώς και οι καλοκαιρινές δράσεις («Θα Ζήσω!», εφαρμογή «Drive Safe») της νεοσυσταθείσας υπηρεσίας ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ..

2. Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα: Μείωση 70% στο Διαθέσιμο Νερό & Συνενώσεις Παρόχων

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη λειψυδρία, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα κατατάσσεται 19η παγκοσμίως σε κίνδυνο λειψυδρίας, με το υδατικό στρες στη χώρα μας να αγγίζει το 70%.

«Από το 2022, η ετήσια μείωση των αποθεμάτων στους ταμιευτήρες αγγίζει τα 250 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ανά έτος, την ώρα που η βροχόπτωση έχει πέσει κατά 25% και η κατανάλωση έχει αυξηθεί κατά 6%.»

Οι 4 Πυλώνες της Εθνικής Πολιτικής για το Νερό:

1. Επενδυτικό Πακέτο 3,4 δισ. ευρώ: Χρηματοδότηση 901 έργων ύδρευσης/αποχέτευσης σε περισσότερους από 170 Δήμους.
2. Ολιστικό Μοντέλο Διαχείρισης: Συνένωση 70 τοπικών παρόχων σε μόλις δύο ισχυρούς φορείς για την εξάλειψη του κατακερματισμού (σήμερα υπάρχουν πάνω από 735 φορείς).
3. Διαβούλευση & Εθνικό Σχέδιο: Διαμόρφωση ενιαίας στρατηγικής με την Αυτοδιοίκηση και τους επιστημονικούς φορείς.
4. Ευρωπαϊκή Τεχνογνωσία: Σύναψη συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

3. Ταμείο Ανάκαμψης & «Ελλάδα 2.0»: Στην Τελική Ευθεία για τις Εκταμιεύσεις

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νικόλαος Παπαθανάσης, υπογράμμισε ότι η χώρα εισέρχεται στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωση του Προγράμματος.

Όπως υπενθύμισε, το τελευταίο αίτημα πληρωμής πρέπει να κατατεθεί πλήρως συμπληρωμένο το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, καθιστώντας το επόμενο διάστημα καθοριστικό για την πλήρη απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων.

4. Δευτερογενής Χρήση Δεδομένων Υγείας (EHDS)

Ο Υπουργός Υγείας, Σπυρίδων-Άδωνις Γεωργιάδης, παρουσίασε το νομοσχέδιο για τη θεσμοθέτηση εθνικού πλαισίου διακυβέρνησης των ηλεκτρονικών δεδομένων υγείας, σε συμμόρφωση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/327.

• Δομή: Σύσταση Γνωμοδοτικής Επιστημονικής Επιτροπής και Επιτροπής Δεοντολογίας.
• Σκοπός: Η ασφαλής και ελεγχόμενη αξιοποίηση δεδομένων από την ΗΔΥΚΑ Μ.Α.Ε. για σκοπούς έρευνας, δημόσιας υγείας και βιοϊατρικής καινοτομίας.
• Ευρωπαϊκή Διασύνδεση: Ένταξη της χώρας στην ευρωπαϊκή υποδομή HealthData@EU για διασυνοριακή επιστημονική συνεργασία, με αυστηρές εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων.

5. Ενέργεια & Αγορά Ηλεκτρισμού: Νέα Δικαιώματα Καταναλωτών & Ευέλικτες Συνδέσεις

Με εισήγηση των Στ. Παπασταύρου και Ν. Τσάφου, ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η Ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

• Συμβάσεις Σταθερής Τιμής: Υποχρεωτική προσφορά συμβολαίων διάρκειας τουλάχιστον 12 μηνών χωρίς μονομερείς τροποποιήσεις.
• Προστασία Ευάλωτων: Απαγόρευση διακοπής ρεύματος κατά τη διάρκεια εκκρεμών αιτημάτων επίλυσης διαφορών, και επέκταση της κάλυψης από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου στους 6 μήνες (από 3 που ίσχυε).
• Κορεσμένα Δίκτυα: Θεσμοθέτηση Συμβάσεων Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος (διάρκειας 25 ετών) για σταθμούς ΑΠΕ και αποθήκευσης σε περιοχές με περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο.

6. Δικαιοσύνη: Αυστηροποίηση για Trafficking και Περιβαλλοντικά Εγκλήματα

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Γεώργιος Φλωρίδης, εισήγαγε δύο σημαντικές νομοθετικές παρεμβάσεις για την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών:

1. Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων (Οδηγία 2024/1712): Εκσυγχρονισμός του ποινικού πλαισίου, προστασία των θυμάτων κατά την ποινική διαδικασία, εξασφάλιση δωρεάν νομικής βοήθειας και εφαρμογή της αρχής της μη τιμώρησης των θυμάτων.
2. Προστασία του Περιβάλλοντος μέσω Ποινικού Δικαίου (Οδηγία 2024/1203): Διεύρυνση της λίστας των περιβαλλοντικών αδικημάτων, αυστηροποίηση των ποινικών και διοικητικών κυρώσεων και ενίσχυση της διασυνοριακής δικαστικής συνεργασίας.

7. Αναθεώρηση Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής 2026

Ο Υπουργός Επικρατείας, Χρήστος Γεώργιος Σκέρτσος, παρουσίασε την πορεία υλοποίησης του κυβερνητικού έργου:

• Επιδόσεις: Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 ολοκληρώθηκε το 60% των προγραμματισμένων οροσήμων, με στόχο το 90% έως το τέλος του έτους.
• Οικονομία & Εργασία: Ο κατώτατος μισθός ανήλθε στα 920 ευρώ (οφελημένοι 1,5 εκατ. εργαζόμενοι), η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας επεκτάθηκε σε 8 νέους κλάδους, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα του α’ εξαμήνου διαμορφώθηκε στα 4,491 δισ. ευρώ.
• Άμυνα & Στέγη: Εγκρίθηκαν 10 νέα εξοπλιστικά προγράμματα (άνω των 4 δισ. ευρώ) με αιχμή την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ενώ η Εθνική Στρατηγική Στέγης περιλαμβάνει σχεδιασμό για 20.000 κατοικίες και 8.500 φοιτητικές εστίες.
• Ταμείο Ανάκαμψης: Έχουν υλοποιηθεί 123 από τα 136 μεταρρυθμιστικά ορόσημα (90,44%), με την έκδοση 721 νομοθετικών πράξεων.

8. Συγκρότηση Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια

Σε συνέχεια των ανακοινώσεων του Πρωθυπουργού στο Παρίσι, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τη σύσταση υψηλόβαθμης Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια.

Η επιτροπή αναλαμβάνει να εξετάσει τη σκοπιμότητα και τις προοπτικές αξιοποίησης Μικρών Αρθρωτών Αντιδραστήρων (SMRs) στο ελληνικό ενεργειακό μίγμα, ακολουθώντας πιστά το διεθνές πρωτόκολλο Milestones Approach του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA):

1. Φάση 1 (Milestone 1): Εξέταση της πυρηνικής επιλογής και λήψη τεκμηριωμένης απόφασης.
2. Φάση 2 (Milestone 2): Προπαρασκευαστικές εργασίες και ετοιμότητα για προκήρυξη διαγωνισμών.
3. Φάση 3 (Milestone 3): Υλοποίηση, κατασκευή και ετοιμότητα λειτουργίας (Commissioning).