Στη σκιά της ενεργειακής κρίσης, της αστάθειας στη Μέση Ανατολή και των πιέσεων που δέχεται η ευρωπαϊκή οικονομία, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι βρέθηκε στην Ελλάδα για μια κρίσιμη συνάντηση υψηλού επιπέδου με ηγέτες χωρών του Κόλπου και κορυφαίους Ευρωπαίους αξιωματούχους, επιχειρώντας να ενισχύσει τον ρόλο της Ρώμης στον νέο γεωπολιτικό χάρτη της Μεσογείου.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Ναβαρίνο της Μεσσηνίας, στο πλαίσιο του Europe-Gulf Forum του Atlantic Council, με οικοδεσπότη τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Το φόρουμ συγκέντρωσε περιορισμένο αλλά ιδιαίτερα ισχυρό αριθμό συμμετεχόντων, μεταξύ των οποίων η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, καθώς και οι πρωθυπουργοί του Κατάρ και του Κουβέιτ.
Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκε η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα η ένταση με το Ιράν προκαλούν ανησυχία για νέες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας. Η Ρώμη επιδιώκει να ενισχύσει τις σχέσεις της με τις χώρες του Κόλπου, τόσο για λόγους ενεργειακής επάρκειας όσο και για την προστασία των ευρωπαϊκών οικονομιών από νέες αυξήσεις στις τιμές καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.
Η παρουσία της Μελόνι στην Ελλάδα είχε ωστόσο και έντονη εσωτερική πολιτική διάσταση. Στην Ιταλία παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για τα δημόσια οικονομικά, με αφορμή τις αμυντικές δαπάνες και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE ύψους 14,9 δισ. ευρώ. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο καταγράφονται ήδη διαφοροποιήσεις: ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο πιέζει για έγκριση του σχεδίου, ενώ το υπουργείο Οικονομικών εμφανίζεται πιο επιφυλακτικό απέναντι σε νέα δημοσιονομικά ανοίγματα.
Την ίδια στιγμή, δηλώσεις του αντιπροέδρου της ιταλικής κυβέρνησης Αντόνιο Ταγιάνι περί ενδεχόμενου «διορθωτικού προϋπολογισμού» προκάλεσαν πολιτική αναστάτωση στη Ρώμη, αν και το πρωθυπουργικό μέγαρο επιχείρησε να διαψεύσει κάθε τέτοιο σενάριο.
Η Μελόνι επιδιώκει παράλληλα να εξασφαλίσει από τις Βρυξέλλες μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, ανάλογη με εκείνη που εφαρμόζεται στις στρατιωτικές δαπάνες. Πρόκειται για μια στρατηγική που βρίσκει συμμάχους στον ευρωπαϊκό Νότο, αλλά συναντά αντιστάσεις από τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες της ΕΕ.
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε επίσης στο μεταναστευτικό. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός συμμετείχε σε τετραμερή επαφή με Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα, με βασικό θέμα τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών από την Αφρική ενόψει του καλοκαιριού. Σύμφωνα με ιταλικά δημοσιεύματα, επανέρχεται στο παρασκήνιο η συζήτηση για αυστηρότερα μέτρα αποτροπής στη Μεσόγειο, σε περίπτωση νέας έξαρσης των αφίξεων.
Μετά τη συνάντηση στην Ελλάδα, η Μελόνι αναμένεται να μεταβεί στην Κύπρο για διμερείς επαφές με τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, συνεχίζοντας έναν κύκλο παρεμβάσεων που αποτυπώνει την αυξανόμενη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για την ευρωπαϊκή ενεργειακή και γεωπολιτική στρατηγική.
Η σύνοδος της “Ναβαρίνου ” ανέδειξε ότι η Μεσόγειος επιστρέφει δυναμικά στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων, με την Ελλάδα να λειτουργεί ως κομβικός χώρος διαλόγου ανάμεσα στην Ευρώπη, τον αραβικό κόσμο και τις μεγάλες οικονομικές δυνάμεις.
