12
Νέο Χωροταξικό ΑΠΕ
Μια νέα εποχή για την πράσινη ενέργεια στην Ελλάδα σηματοδοτεί η επίσημη ενεργοποίηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Το νέο αυτό πλαίσιο αντικαθιστά τους κανόνες του 2008, βάζοντας οριστικό τέλος στην άναρχη χωροθέτηση και εισάγοντας αυστηρούς «κόφτες» με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος, της αγροτικής γης και των τοπικών κοινωνιών.
Μέσα από έναν αναλυτικό οδηγό 18 ερωτοαπαντήσεων, το ΥΠΕΝ ξεκαθαρίζει το τοπίο τόσο για τους επενδυτές όσο και για τους πολίτες, θέτοντας σαφή όρια για το πού και πώς μπορούν να αναπτυχθούν τα έργα καθαρής ενέργειας.
🚫 Οι «κόκκινες γραμμές» και το υψομετρικό όριο των 1.200 μέτρων
Η πιο εμβληματική αλλαγή του νέου σχεδίου είναι η καθολική απαγόρευση εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην προστασία των παρθένων ορεινών όγκων της χώρας και της μοναδικής βιοποικιλότητάς τους.
Παράλληλα, θεσπίζονται διευρυμένες Ζώνες Αποκλεισμού, εντός των οποίων απαγορεύεται κάθε νέα πράσινη επένδυση:
-
- Πυρήνες Εθνικών Δρυμών και αυστηρά προστατευόμενες ζώνες Natura 2000.
- Περιοχές Άνευ Δρόμων (ΠΑΔ), προκειμένου να μην διασπαστούν τα τελευταία ανέγγιχτα οικοσυστήματα.
- Αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικοί τόποι και μνημεία.
⚖️ Φέρουσα ικανότητα και προστασία της αγροτικής γης
Για να αποφευχθεί το φαινόμενο του «κορεσμού» ολόκληρων περιοχών από ανεμογεννήτριες ή φωτοβολταϊκά, το ΥΠΕΝ εισάγει τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας ανά Δημοτική Ενότητα. Πλέον, υπάρχει ανώτατο πλαφόν στο ποσοστό της έκτασης που μπορεί να καταλαμβάνεται από έργα ΑΠΕ σε κάθε τοπική κοινωνία.
Επιπλέον, μπαίνει φρένο στην άλογη εξάπλωση των φωτοβολταϊκών σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας. Καθορίζονται αυστηρά μέγιστα ποσοστά κάλυψης ανά Περιφερειακή Ενότητα, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
🌊 Θαλάσσια αιολικά, πλωτά φωτοβολταϊκά και αποθήκευση
Το νέο πλαίσιο κοιτάζει και προς το μέλλον, ρυθμίζοντας τεχνολογίες που βρίσκονται σε πλήρη ανάπτυξη:
-
- Υπεράκτια Αιολικά: Συνδέονται άμεσα με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, ώστε να μην παρεμποδίζονται η ναυσιπλοΐα και η αλιεία.
- Πλωτά Φωτοβολταϊκά: Απαγορεύονται σε λίμνες και ταμιευτήρες που έχουν ιδιαίτερο φυσικό κάλλος ή ιστορική σημασία.
- Αποθήκευση Ενέργειας: Για πρώτη φορά, οι σταθμοί μπαταριών αποκτούν σαφείς κανόνες χωροθέτησης (κυρίως κοντά σε υφιστάμενες ΑΠΕ ή βιομηχανικές ζώνες) για τη σταθεροποίηση του ηλεκτρικού δικτύου.
🏛️ Ασφάλεια δικαίου και τουρισμός
Η σύνδεση του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ με το αντίστοιχο Χωροταξικό για τον Τουρισμό θωρακίζει τις τουριστικές περιοχές και τα νησιά. Οι αποστάσεις ασφαλείας από ξενοδοχειακές μονάδες και παραδοσιακούς οικισμούς μεγαλώνουν, ενώ οι επενδυτές είναι πλέον υποχρεωμένοι να καταθέτουν ειδικές μελέτες ένταξης των έργων στο τοπίο.
Η ξεκάθαρη αυτή χαρτογράφηση αναμένεται να μειώσει δραστικά τις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και, κυρίως, τις δικαστικές προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), προσφέροντας στους σοβαρούς επενδυτές την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου.
🎯 Το στοίχημα του 2050
Μεταβατικές διατάξεις θα προστατεύσουν τα έργα που βρίσκονται ήδη σε ώριμο αδειοδοτικό στάδιο, ώστε να μην διαταραχθεί η αγορά. Στόχος της μεταρρύθμισης είναι να αποτελέσει το όχημα για την πλήρη απανθρακοποίηση της ελληνικής οικονομίας έως το 2050, μετατρέποντας την Ελλάδα σε έναν πράσινο ενεργειακό κόμβο που σέβεται, ωστόσο, το φυσικό και πολιτιστικό του κεφάλαιο.
