Υπό την αιγίδα της Ιταλικής Πρεσβείας
Μια εμβληματική εκδήλωση-σταθμός για τα πολιτιστικά και ακαδημαϊκά δρώμενα της πρωτεύουσας πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία την Τετάρτη, 10 Ιουνίου 2026. Η κεντρική αίθουσα του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης αποδείχθηκε μικρή για να χωρέσει το πολυπληθές κοινό —ανθρώπους των γραμμάτων, των τεχνών, της επιστήμης, αλλά και πολλούς φοιτητές— που συγκεντρώθηκε για να παρακολουθήσει το Διεθνές Συμπόσιο με τίτλο «Υπεράνθρωπος», αφιερωμένο στη σκέψη, το έργο και την τεράστια πνευματική παρακαταθήκη του κορυφαίου Ιταλού σημειολόγου και συγγραφέα, Ουμπέρτο Έκο.
Η διοργάνωση αποτέλεσε προϊόν μιας υποδειγματικής σύμπραξης κορυφαίων φορέων: του Συνδέσμου Επιστημόνων Ιταλίας (ΣΕΠΙ), του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης, με την υποστήριξη και επικοινωνιακή συνεργασία της εφημερίδας «Το Βήμα». Το γεγονός ότι το συμπόσιο τελούσε υπό την αιγίδα της Ιταλικής Πρεσβείας στην Αθήνα υπογράμμισε με τον πιο επίσημο τρόπο τους βαθείς και διαχρονικούς πνευματικούς δεσμούς που ενώνουν την Ελλάδα και την Ιταλία.
Θοδωρής Αγγελόπουλος: «Τα βιβλία του Έκο παραμένουν πυξίδα»
Το στίγμα της εκδήλωσης, αλλά και τη βαθύτερη φιλοσοφική της διάσταση, έδωσε ο Πρόεδρος του ΣΕΠΙ, Θοδωρής Αγγελόπουλος, ο οποίος σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξέφρασε τη συγκίνησή του για την ανταπόκριση του κόσμου, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:
«Umberto Eco: Μας έμαθες να διαβάζουμε πίσω από τις γραμμές, να αναγνωρίζουμε τα σημάδια των καιρών. Το αποτύπωμά του παραμένει ανεξίτηλο, καθώς τα βιβλία του συνεχίζουν να αποτελούν πυξίδα σε έναν κόσμο που μοιάζει να χάνει όλο και περισσότερο το νόημά του».
Μια διεπιστημονική ματιά στον κορυφαίο στοχαστή
Κατά τη διάρκεια του συμποσίου, διακεκριμένοι καθηγητές του ΕΚΠΑ, επιστήμονες-μέλη του ΣΕΠΙ και άνθρωποι του Τύπου προσέγγισαν το πολυσχιδές έργο του Έκο μέσα από ένα ευρύ επιστημονικό πρίσμα.
Οι κεντρικοί άξονες των ομιλιών επικεντρώθηκαν σε τρία βασικά ζητήματα:
- Ο «Υπεράνθρωπος» και η Μαζική Κουλτούρα: Εξετάστηκε η διεισδυτική ματιά του Έκο πάνω στη λαϊκή λογοτεχνία, τους σύγχρονους «μύθους» και τον τρόπο με τον οποίο τα σύμβολα διαμορφώνουν τη μαζική κουλτούρα.
- Από τη Σημειολογία στο Μυθιστόρημα: Αναλύθηκε το πώς ένας αυστηρός ακαδημαϊκός και καθηγητής πανεπιστημίου κατάφερε να σπάσει τα στενά όρια των αμφιθεάτρων και να γράψει λογοτεχνικά αριστουργήματα παγκόσμιας εμβέλειας, όπως «Το Όνομα του Ρόδου» και «Το Εκκρεμές του Φουκώ».
- Η κριτική στα Media και το Σήμερα: Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προφητικές, σχεδόν, προειδοποιήσεις του Έκο για την ποιότητα της πληροφόρησης, τον ρόλο του παραδοσιακού Τύπου και τους κινδύνους της παραπληροφόρησης στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η ενεργός συμμετοχή της εφημερίδας «Το Βήμα» στη συνδιοργάνωση έδωσε μια επιπλέον δημοσιογραφική οξύνοια στη συζήτηση, θυμίζοντας στο κοινό ότι ο Έκο υπήρξε, παράλληλα με την ακαδημαϊκή του ιδιότητα, ένας δεινός και παρεμβατικός αρθρογράφος.
Μια ζωντανή παρακαταθήκη
Το συμπόσιο ολοκληρώθηκε με μια εξαιρετικά γόνιμη συζήτηση με το κοινό, αποδεικνύοντας ότι δέκα χρόνια μετά τον θάνατο του μεγάλου διανοητή, η φωνή του παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ. Η επιτυχία της εκδήλωσης άνοιξε τον δρόμο για νέες, κοινές ακαδημαϊκές και πολιτιστικές δράσεις ανάμεσα στους συνεργαζόμενους φορείς, επιβεβαιώνοντας ότι η Αθήνα παραμένει ένας ζωντανός χώρος υποδοχής και παραγωγής παγκόσμιου πολιτιστικού διαλόγου.
