«Ανοχύρωτη Δημοκρατία
Πολιτική Εκδήλωση της Left και του Κώστα Αρβανίτη στην Αθήνα
Αθήνα, Πάρκο Ελευθερίας (πρώην ΕΑΤ-ΕΣΑ). Σε έναν χώρο με βαρύ ιστορικό φορτίο για τη δημοκρατική μνήμη της χώρας, πραγματοποιήθηκε η ανοιχτή πολιτική εκδήλωση της ευρωομάδας της Left και του Αντιπροέδρου της, ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Κώστα Αρβανίτη. Η συζήτηση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος Γιάννα Παπαδάκου, επικεντρώθηκε γύρω από τη συστηματική διάβρωση των θεσμών, το έλλειμμα λογοδοσίας της εκτελεστικής εξουσίας, τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις, καθώς και τις κοινωνικές αντιστάσεις με επίκεντρο τη λήξη της απεργίας πείνας στην κοινότητα των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.
Αφορμή για τη μεταφορά της συζήτησης από τις Βρυξέλλες στην Αθήνα αποτέλεσε η πρόσφατη υπερψήφιση της ετήσιας έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Κράτος Δικαίου, η οποία συντάχθηκε με εισηγητή τον Κώστα Αρβανίτη
1. Η Φωνή των Θυμάτων και το Αίσθημα Αδικίας
Η εκδήλωση ξεκίνησε με μια βαθιά συγκινησιακή φόρτιση, καθώς αντί αρχικής εισήγησης, τον λόγο πήρε η Ελένη Κωστοπούλου, μητέρα του δολοφονημένου Ζακ Κωστόπουλου
Η κυρία Κωστοπούλου κατέθεσε την οδυνηρή εμπειρία της από τις δικαστικές αίθουσες, περιγράφοντας ένα σύστημα που επιτρέπει τον εξευτελισμό της προσωπικότητας του θύματος ως υπερασπιστική γραμμή. Κατήγγειλε την αστυνομική αυθαιρεσία και τη θεσμική κάλυψη που απολαμβάνουν τα σώματα ασφαλείας, τονίζοντας χαρακτηριστικά:
«Ένας απλός πολίτης θα είχε υποστεί τις συνέπειες του νόμου. Ένας αστυνομικός όμως έχει την προστασία του δικαστικού συστήματος… Θέλω να δω ένα δικαστικό σύστημα που να στέκεται ψηλά στα μάτια του λαού, που να τηρεί την ισονομία που εγγυάται το Σύνταγμα»
Παράλληλα, ο Κώστας Αρβανίτης υπενθύμισε ότι η κοινωνία δεν ξεχνά ούτε τη δολοφονία του δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ, ούτε το «κρατικό και ευρωπαϊκό έγκλημα» με τους 57 νεκρούς στα Τέμπη
2. Το Σκάνδαλο των Υποκλοπών και η Δικαστική Εξουσία
Κεντρικό σημείο της κριτικής των ομιλητών αποτέλεσε ο χειρισμός της υπόθεσης των παρακολουθήσεων (Predator και ΕΥΠ) από την κορυφή της δικαστικής ιεραρχίας.
- Θανάσης Κουκάκης (Δημοσιογράφος – Θύμα παρακολούθησης): Προχώρησε σε μια αποκαλυπτική χρονολογική εξιστόρηση της δικής του υπόθεσης [01:37:59]. Ανέφερε ότι η παρακολούθησή του από την ΕΥΠ διακόπηκε αυθημερόν, στις 12 Αυγούστου 2020, μόλις ο ίδιος υπέβαλε επίσημο αίτημα ελέγχου στην ΑΔΑΕ, γεγονός που αποδεικνύει τη σημασία των ανεξάρτητων αρχών ως θεσμικά αντίβαρα Καυτηρίασε, ωστόσο, τη μετέπειτα στάση της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου (Ντογιάκος, Αδειλίνη, Ζήσης), μιλώντας για «συγκάλυψη» και εμφανή απροθυμία να ελεγχθούν οι πραγματικοί υπαίτιοι και οι ιδιώτες που σχετίζονταν με το Predator
- Κατερίνα Παπανικολάου (Δικηγόρος – πρώην μέλος Ολομέλειας ΑΔΑΕ): Επισήμανε ότι το άρθρο 26 του Συντάγματος για τη διάκριση των εξουσιών έχει κλονιστεί επικίνδυνα [01:18:45]. Υπογράμμισε ότι η ΑΔΑΕ, παρά τη συνταγματική της θωράκιση, αντιμετώπισε διαχρονικά δομικές αδυναμίες (όπως η έλλειψη οργανωμένου αρχείου διατάξεων) τις οποίες το πολιτικό σύστημα δεν θέλησε να διορθώσει Συμπλήρωσε πως όποιο μέλος Ανεξάρτητης Αρχής δεν μπορεί να αντέξει την πίεση της εκτελεστικής εξουσίας και να χρησιμοποιήσει τις θεσμικές εγγυήσεις, είναι προτιμότερο να ιδιωτεύσει
3. Η Θεσμική Εκτροπή και οι Προτάσεις Αναθεώρησης
Η Ηφηγένεια Καμτσίδου, Ομότιμη Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου του ΑΠΘ, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το μέγεθος της τρέχουσας κρίσης, σημειώνοντας ότι στα 204 χρόνια λειτουργίας του ελληνικού κράτους δεν έχει καταγραφεί παρόμοια απαξίωση των θεσμών . Στηλίτευσε το γεγονός ότι κατά την πρόσφατη ακρόαση στη Βουλή για την ηγεσία του Αρείου Πάγου, από τους 27 κληθέντες δικαστικούς προσήλθαν μόλις 11, αποδεικνύοντας την εσωτερική κρίση εμπιστοσύνης
Η κυρία Καμτσίδου κατέθεσε ένα συγκεκριμένο σχέδιο ανασυγκρότησης της δημοκρατίας, ενόψει της συζήτησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση
- Αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης: Δημιουργία ενός ευρύτερου κολεγίου εκλεκτόρων με ισότιμη συμμετοχή των κομμάτων, δικαστών, εκπροσώπων των νομικών σχολών και των δικηγορικών συλλόγων
- Θεσμοθέτηση χρονικού ασυμβίβαστου: Απαγόρευση κατάληψης δημόσιου αξιώματος για 3 χρόνια μετά την αφυπηρέτηση των δικαστών
- Ριζική αναμόρφωση της ποινικής ευθύνης Υπουργών: Σπάσιμο της κυβερνητικής πλειοψηφικής λογικής στις προανακριτικές και εξεταστικές επιτροπές, με υποχρεωτική προεδρία από την αντιπολίτευση
- Ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Συνταγματική κατοχύρωση των τοπικών δημοψηφισμάτων λαϊκής πρωτοβουλίας και δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές για τους μόνιμους μετανάστες
4. Η Κοινωνική Αντίσταση: Η Νίκη των Προσφυγικών
Μεγάλο μέρος της εκδήλωσης αφιερώθηκε στην πολυήμερη απεργία πείνας (που άγγιξε τις 140 ημέρες) του Αριστοτέλη Χατζή και της Suzon de Pan, η οποία έληξε νικηφόρα μετά την πολιτική παρέμβαση και το ψήφισμα του Δήμου Αθηναίων
- Χάρης Δούκας (Δήμαρχος Αθηναίων): Αναφέρθηκε στο «σημείο μηδέν» όπου έφτασε η κατάσταση, με έναν άνθρωπο να κινδυνεύει να χάσει τη ζωή του και ένα «ανάλγητο κράτος» οχυρωμένο πίσω από αποφάσεις βίαιης ανάπλασης Εξήγησε ότι η δημοτική αρχή, σε συνεργασία με την «Ανοιχτή Πόλη», πήρε την πρωτοβουλία για ένα ψήφισμα σύνθεσης και διαλόγου Ο κ. Δούκας επέκρινε έντονα τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου που καλλιεργούν τον κοινωνικό αυτοματισμό, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε βίαιη παρέμβαση που θα υπονομεύσει την κοινωνική ειρήνη θα βρει τον Δήμο απέναντι . Παράλληλα, μίλησε για τη «δημοκρατία της καθημερινότητας» και τις προοδευτικές πολιτικές που εφαρμόζει ο Δήμος (κοινωνική στέγαση, δωρεάν ρεύμα σε ευάλωτους, δωρεάν δημοτική συγκοινωνία από τον Οκτώβριο)
- Νίκος Κολοκοτρώνης (Δικηγόρος της κοινότητας): Αποκάλυψε ότι η προγραμματική σύμβαση της Περιφέρειας για την ανάπλαση των Προσφυγικών στερείται πραγματικού σχεδίου και νομικής βάσης. Κατήγγειλε ότι η Περιφέρεια ισχυρίζεται ψευδώς στο πλάνο της πως της ανήκουν όλα τα διαμερίσματα στα πρώτα 4 μπλοκ, ενώ ο έλεγχος στο κτηματολόγιο έδειξε ότι υπάρχουν 13 ιδιώτες με νόμιμους τίτλους κληρονομιάς που δεν αναγνωρίζονται, γεγονός που στοιχειοθετεί αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ
- Δήμος Καραβόλτσιος (Μέλος της Κοινότητας Προσφυγικών): Τόνισε ότι η παρέμβαση του Δήμου Αθηναίων αφήνει μια σπουδαία παρακαταθήκη, καθώς αναγνωρίζει το αυτοοργανωμένο κοινωνικό υποκείμενο «από τα κάτω» ως ισότιμο συνομιλητή Χαρακτήρισε την κυβερνητική απειλή για αστυνομική εκκένωση ως «επίθεση στην ίδια τη δημοκρατία» και όχι απλώς στα Προσφυγικά
Συμπέρασμα
Η εκδήλωση έκλεισε με το πολιτικό μήνυμα ότι το Κράτος Δικαίου δεν είναι μια αφηρημένη νομική έννοια, αλλά συνδέεται άμεσα με την κοινωνική ευημερία και την οικονομία. Όπως υπογραμμίστηκε από τον Κώστα Αρβανίτη και τον Χρήστο Ράμο, η απάντηση στη θεσμική οπισθοδρόμηση δεν μπορεί να δοθεί από «μεσσίες», αλλά μέσα από ένα ευρύ, δημοκρατικό κίνημα των ενεργών πολιτών που θα διεκδικήσει ξανά τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την κοινωνική δικαιοσύνη
